Elektrikli araçlar (EV) yollarda sıfır emisyon vaat etse de, bu araçların üretim süreçleri hâlâ ciddi çevresel ve sosyal tartışmaların odağında. Çevre girişimi Lead The Charge tarafından yayımlanan yeni bir araştırma, dünyanın en büyük 18 otomobil üreticisinin tedarik zinciri sürdürülebilirliğini mercek altına aldı. Sonuçlar, batı merkezli üreticilerin “temiz üretim” konusunda vites yükselttiğini, ancak sektör genelinin hâlâ kat etmesi gereken uzun bir yolu olduğunu gösteriyor.
Tesla liderliğini koruyor, Ford ve Volvo takipte
Araştırma kapsamında 80’den fazla kriter üzerinden yapılan değerlendirmede, tedarik zincirini fosil yakıtlardan arındırma ve etik madencilik konularında en yüksek puanı yüzde 49 ile Tesla aldı. Tesla’yı, sürdürülebilirlik adımlarıyla dikkat çeken diğer devler izledi:
- Tesla: %49
- Ford: %45
- Volvo: %44
- Mercedes-Benz: %41
- Volkswagen: %39
Listenin alt sıralarında ise şaşırtıcı isimler yer alıyor. Dünyanın en büyük elektrikli araç üreticilerinden biri olan BYD‘nin yanı sıra Toyota, Honda, GAC Group ve SAIC Motor, temiz tedarik zinciri kriterlerinde rakiplerinin oldukça gerisinde kaldı.
Sadece çevresel değil, sosyal kriterler de mercek altında
Lead The Charge raporu, üreticileri sadece karbon salımı üzerinden değil, madencilik faaliyetlerinin sosyal etkileri üzerinden de puanladı. Çelik ve alüminyum üretimindeki karbon ayak izinin yanı sıra; batarya hammaddelerinin çıkarıldığı bölgelerdeki işçi hakları, yerli toplulukların korunması ve sorumlu madencilik uygulamaları araştırmanın temel direklerini oluşturdu.
Sektörün genel ortalaması geçen yıla göre yüzde 5 artarak yüzde 24 seviyesine ulaştı. Bu artış bir ilerleme sinyali olsa da, otomobil üreticilerinin açıkladıkları “yeşil hedefleri” uygulamaya geçirme konusunda hâlâ hantal davrandıkları vurgulanıyor.
Toyota’dan modüler batarya hamlesi
Listenin alt sıralarında yer almasına rağmen Toyota, belirli alanlardaki yenilikçi yaklaşımlarıyla dikkat çekti. Şirket, bataryaların geri dönüşümünü ve onarımını çok daha kolay hale getiren “modüler ve sökülebilir batarya tasarımı” sayesinde sürdürülebilirlik karnesinde puanını artırmayı başardı. Bu tür teknolojik çözümlerin, elektrikli araçların toplam ömür döngüsü emisyonlarını düşürmede kritik rol oynaması bekleniyor.
Sektör genelinde ilerleme var ancak yol uzun
Araştırmacılar, elektrikli araçların içten yanmalı motorlara göre çok daha temiz olduğu konusunda hemfikir olsa da, “gerçekten temiz” bir otomobil için ham maddenin çıkarıldığı madenden fabrika bandına kadar her aşamanın denetlenmesi gerektiğini belirtiyor. Mevcut veriler, özellikle Asya merkezli üreticilerin tedarik zinciri şeffaflığı ve sosyal haklar konusunda Batılı rakiplerine kıyasla daha fazla baskı altında kalacağını gösteriyor.