Yerli üretim değil, teknolojik kriterler baz alınmalı
Elektrikli araçlara uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) oranları, son dönemde sektör temsilcileri ve kullanıcılar arasında yeniden gündemde. Ancak bu tartışmalarda sıkça dile getirilen “yerli üreticiye özel vergi indirimi” gibi öneriler, Gümrük Birliği anlaşmasına aykırı olması nedeniyle hukuken mümkün değil.
Marka bazlı vergi indirimi olmaz
Türkiye’nin Avrupa Birliği ile yürürlükte olan Gümrük Birliği anlaşması, tüm üreticilere eşit vergi uygulamasını zorunlu kılıyor. Yani, yerli üreticiye özel ÖTV indirimi yapılması hem Avrupa Birliği kurallarına hem de rekabet hukukuna aykırı. Bu nedenle ideal ÖTV sistemi; markaya veya ülkeye göre değil, aracın teknik özelliklerine göre şekillenmeli.
İdeal ÖTV sistemi nasıl olmalı?
Uzmanlara göre adil ve işlevsel bir ÖTV sistemi şu şekilde yapılandırılabilir:
Kademeli yapı: Batarya kapasitesi, enerji tüketimi, motor gücü ve satış fiyatına göre artan vergi oranları.
Çevre dostu teşvik: Düşük enerji tüketen ve karbon salımı olmayan modellerde daha düşük vergi yükü.
Geçici teşvikler: İlk alımda uygulanan, belirli menzil ya da güç sınırları için kısa süreli düşük ÖTV dilimleri.
Tüm markalara eşit kriter: Togg’dan Tesla’ya, Renault’dan BYD’ye kadar tüm üreticilere aynı teknik şartlar uygulanmalı.
Yerli üretici nasıl desteklenebilir?
ÖTV üzerinden ayrıcalık sağlanamasa da yerli üretimin teşvik edilmesi için farklı yollar bulunuyor. Bunlar arasında:
- Ar-Ge yatırımlarına yönelik teşvikler
- Yatırım teşvik belgeleriyle vergi muafiyetleri
- Yerlilik oranına göre sanayi destekleri
- İhracat odaklı üretim için finansman kolaylıkları
gibi dolaylı ancak etkili yöntemler yer alıyor.
Sonuç: Vergi politikası, sanayi vizyonuyla uyumlu olmalı
Elektrikli araçlarda ÖTV güncellemesi, sadece tüketici dostu fiyatlar için değil, aynı zamanda Türkiye’nin çevreci ulaşım hedefleri ve otomotiv sanayisinin dönüşümü için stratejik bir araç olarak değerlendirilmeli. Ancak bu düzenlemeler yapılırken uluslararası ticaret yükümlülükleri, iç pazar dengesi ve eşit rekabet koşulları mutlaka gözetilmeli.